“Askush nuk më do”, “askush nuk më kupton”, “askujt nuk i interesoj”. Pas këtyre fjalëve mund të fshihet një dhimbje e thellë emocionale: frika se mos nuk jemi mjaftueshëm të rëndësishëm për të tjerët. Ndonjëherë, ajo që duket si kërkesë e vazhdueshme për vëmendje është në të vërtetë një përpjekje për të marrë sigurinë emocionale që personi nuk arrin ta ndiejë brenda vetes.
Psikologu John Bowlby, themelues i teorisë së lidhjes emocionale (attachment theory), theksoi rëndësinë e marrëdhënieve të hershme në mënyrën se si njerëzit përjetojnë afërsinë, sigurinë dhe frikën e braktisjes. Në moshë madhore, këto përvoja mund të ndikojnë në mënyrën se si e interpretojmë heshtjen, distancën apo mungesën e përgjigjes nga njerëzit që duam.
Kur vëmendja bëhet provë e dashurisë
Një person që përsërit shpesh “askush nuk më do” mund të ketë nevojë të dëgjojë vazhdimisht se është i rëndësishëm, i vlerësuar dhe i dashur. Një mesazh pa përgjigje, një takim i anuluar apo një ndryshim i vogël në sjelljen e partnerit mund të interpretohet si shenjë refuzimi. Psikologët Lisa R. Starr dhe Joanne Davila, në një meta-analizë të botuar më 2008, shqyrtuan 38 studime me gjithsej 6.973 pjesëmarrës. Rezultatet treguan një lidhje mes kërkimit të tepruar të sigurimit emocional dhe simptomave depresive, si dhe një lidhje më të vogël me refuzimin ndërpersonal. Kjo nuk do të thotë se çdo person që kërkon vëmendje është në depresion, por se pas kësaj sjelljeje mund të qëndrojë një pasiguri emocionale që meriton vëmendje.
Çfarë fshihet pas kësaj nevoje?
Shpesh, pas kërkesës për vëmendje qëndrojnë tri nevoja: të ndihemi të pranuar, të kemi siguri se nuk do të braktisemi dhe të besojmë se kemi vlerë edhe kur të tjerët nuk na e konfirmojnë atë çdo ditë. Frika nga refuzimi mund ta bëjë njeriun tepër të ndjeshëm ndaj shenjave të vogla në marrëdhënie. Në vend që të pyesë drejtpërdrejt çfarë po ndodh, ai mund të tërhiqet, të shprehë pakënaqësi ose të kërkojë prova të vazhdueshme dashurie. Për ironi, kjo përpjekje për t’u ndier më i sigurt mund të krijojë tension në marrëdhënie dhe ta shtojë pikërisht pasigurinë që personi dëshiron të largojë. Megjithatë, është e rëndësishme të kuptojmë se jo çdo kërkesë për vëmendje është problematike. Nevoja për afërsi dhe mbështetje është njerëzore. Vështirësia lind kur qetësia jonë varet pothuajse tërësisht nga reagimet e të tjerëve.
Si mund të thyhet ky rreth vicioz?
Hapi i parë është të dallojmë mes ndjenjës dhe faktit: të ndihemi të padashur nuk do të thotë domosdoshmërisht se askush nuk na do. Hapi i dytë është të shprehim nevojat tona pa fajësuar të tjerët dhe të ndërtojmë marrëdhënie ku afërsia shoqërohet me komunikim dhe respekt të ndërsjellë. Po aq e rëndësishme është të zhvillojmë një marrëdhënie më të qëndrueshme me veten. Vlera jonë nuk duhet të luhatet sa herë dikush vonon të përgjigjet, nuk na kushton vëmendjen e pritur apo nuk arrin të na kuptojë. Nëse frika e braktisjes dhe nevoja për konfirmim bëhen të vazhdueshme dhe dëmtojnë marrëdhëniet, ndihma e një psikologu mund të jetë e dobishme.
Në fund, pas fjalëve “askush nuk më do” mund të fshihet jo mungesa e dashurisë, por vështirësia për ta ndier dhe për ta besuar atë. Ndonjëherë, njeriu nuk kërkon thjesht vëmendje; kërkon siguri se ka rëndësi, se nuk do të harrohet dhe se nuk duhet të luftojë vazhdimisht për të merituar dashurinë.
Shërimi fillon kur kuptojmë se mund të kërkojmë dashuri pa u lutur për të, të kërkojmë afërsi pa humbur veten dhe të ndihemi të vlefshëm edhe kur nuk marrim menjëherë konfirmimin që dëshirojmë.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
