Të zgjedhësh një degë studimi apo një profesion nuk është gjithmonë çështje e gjetjes së një përgjigjeje të vetme. Për disa të rinj, vështirësia qëndron pikërisht në të kundërtën: kanë shumë interesa, shumë aftësi dhe disa drejtime që i tërheqin njëkohësisht. Në këto raste, dilema profesionale nuk lind sepse personi nuk e di çfarë dëshiron, por sepse dëshiron të eksplorojë më shumë se një botë.
Kur vallëzimi, arkitektura, dizajni dhe psikologjia sportive bashkëjetojnë në të njëjtin horizont, pyetja nuk duhet të jetë domosdoshmërisht “Cilën duhet të zgjedh?”, por “Cilën dua ta bëj bazën e jetës sime profesionale dhe cilat interesa mund t’i ndërtoj rreth saj?”.
1.Shumë interesa nuk do të thotë mungesë drejtimi
Një nga keqkuptimet më të zakonshme te të rinjtë është ideja se duhet të kenë vetëm një pasion të madh për të qenë të sigurt për të ardhmen. Në realitet, disa njerëz kanë një profil shumëdimensional: interesohen për fusha të ndryshme që, në pamje të parë, duken të palidhura. Në këtë rast, vallëzimi mund të jetë pasioni kryesor, ndërsa arkitektura, dizajni dhe psikologjia sportive përfaqësojnë mënyra të ndryshme për të shprehur krijimtarinë, interesin për trupin, hapësirën, performancën dhe mirëqenien njerëzore. Pra, dilema nuk është domosdoshmërisht shenjë pasigurie. Mund të jetë shenjë e një kurioziteti të gjerë dhe e një potenciali për të ndërtuar një profil profesional më kompleks.
2.Nuk ke pse të gjesh një degë që përfshin gjithçka
Kur një person ka disa pasione, tundimi është të kërkojë “profesionin perfekt” që do t’i bashkojë të gjitha. Por një profesion i tillë nuk ekziston gjithmonë — dhe përpjekja për ta gjetur mund ta bëjë zgjedhjen edhe më të vështirë. Një qasje më realiste është të përcaktohet cila fushë do të jetë baza dhe cilat interesa mund të ndërthuren më vonë. Arkitektura mund të lidhet me dizajnin e hapësirave sportive apo të studios së vallëzimit. Psikologjia mund të orientohet drejt performancës sportive dhe artistike. Vallëzimi mund të shërbejë si bazë për një karrierë që ndërthur lëvizjen, trupin, performancën dhe mirëqenien psikologjike. Karriera moderne nuk është gjithmonë një vijë e drejtë. Shpesh është një kombinim aftësish që ndërtohen me kalimin e kohës.
3.Tre drejtime që ia vlen të eksplorohen seriozisht
Nga interesat e përmendura, tre fusha duken veçanërisht të rëndësishme për t’u eksploruar. E para është arkitektura dhe dizajni. Kjo rrugë mund të jetë e përshtatshme për dikë që tërhiqet nga krijimtaria, hapësira, estetika dhe procesi i transformimit të një ideje në diçka konkrete. E dyta është psikologjia sportive. Kjo fushë bashkon psikologjinë me performancën, motivimin, përqendrimin dhe përgatitjen mendore të sportistëve apo artistëve. E treta lidhet me vallëzimin dhe lëvizjen njerëzore. Duke qenë se vallëzimi përfaqëson pasionin më të madh, nuk duhet parë thjesht si një aktivitet paralel. Mund të jetë edhe pikënisje për të eksploruar fusha që lidhen me trupin, performancën, pedagogjinë, koreografinë apo mirëqenien përmes lëvizjes.
4.Mos zgjidh vetëm atë që të duket interesante në teori
Një nga pyetjet më të rëndësishme në orientimin profesional nuk është “A më pëlqen kjo fushë?”, por: “A do të doja ta bëja këtë edhe kur bëhet e vështirë?” Çdo profesion ka pjesët e tij më pak emocionuese. Arkitektura nuk është vetëm vizatim dhe krijimtari; psikologjia nuk është vetëm biseda interesante me njerëzit; vallëzimi nuk është vetëm skena dhe duartrokitjet. Prandaj, mënyra më e mirë për të testuar një interes është të afrohesh me realitetin e tij. Një kurs, një praktikë, një projekt personal, një bisedë me profesionistë apo edhe një periudhë e shkurtër vëzhgimi mund të tregojë shumë më tepër sesa imagjinimi i profesionit nga larg.
5.Testi i vërtetë është përkushtimi, jo emocionimi
Në fillim, pothuajse çdo fushë mund të duket emocionuese. Por pasioni i qëndrueshëm dallohet kur entuziazmi fillestar largohet. Nëse një person vazhdon të dëshirojë të mësojë, të përmirësohet dhe të përballet me vështirësitë edhe në ditët kur nuk ka motivim, atëherë kemi të bëjmë me një interes që mund të ketë potencial afatgjatë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për një person me shumë interesa, sepse risia mund të jetë tërheqëse. Sfida është të kuptosh se cilin interes je gati ta ushqesh me disiplinë, jo vetëm me entuziazëm.
6.Zgjedhja universitare nuk është një kontratë për gjithë jetën
Frika nga pendimi shpesh e bën zgjedhjen e universitetit të duket shumë më përfundimtare nga sa është në të vërtetë. Një degë studimi mund të jetë një bazë, jo një destinacion përfundimtar. Interesat mund të evoluojnë, profesionet mund të ndryshojnë dhe aftësitë e fituara në një fushë mund të përdoren në një tjetër. Një person mund të nisë në arkitekturë dhe më vonë të specializohet në projektimin e hapësirave sportive ose të vallëzimit. Dikush tjetër mund të studiojë psikologji dhe ta orientojë karrierën drejt performancës sportive apo artistike. Kjo do të thotë se zgjedhja nuk duhet të bëhet me pyetjen “Çfarë do të bëj gjithë jetën?”, por me pyetjen më të shëndetshme: “Cila rrugë më jep bazën më të mirë për atë që dua të ndërtoj tani?”
7.Nuk kërkohet zgjedhja perfekte, por një drejtim që ia vlen të eksplorohet
Në fund, objektivi nuk duhet të jetë eliminimi i çdo mundësie për pendim. Një vendim i mirë nuk është domosdoshmërisht ai që garanton se nuk do të ndryshosh kurrë mendje. Vendimi më i shëndetshëm është ai që të jep mundësinë të investosh seriozisht në një drejtim, ndërkohë që nuk i braktis pjesët e tjera të vetes. Prandaj, në vend të pyetjes “Cila është zgjedhja perfekte?”, ndoshta pyetja më e dobishme është: “Cilën rrugë dua ta eksploroj seriozisht, edhe kur bëhet e vështirë, dhe në cilën prej tyre dua të bëhem vërtet shumë e mirë?” Sepse ndonjëherë nuk kemi nevojë të zgjedhim mes të gjitha versioneve të vetes. Mjafton të zgjedhim cilin version duam të ndërtojmë të parin.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
