Në dinamikat e marrëdhënieve njerëzore, shpesh mendohet se shprehja “të dua” është kulmi i lidhjes emocionale. Megjithatë, dashuria pa një bazë të sigurt mund të mbetet thjesht një etiketë abstrakte. Që një marrëdhënie të ndërtohet dhe të kultivohet si në kohë të mira, ashtu edhe në momente vështirësie.
Besimi reciprok ngrihet si shtylla më themelore. Për shumë njerëz, fraza “unë besoj te ty” mbart një peshë më të madhe se vetë deklarata e dashurisë, pasi ajo përkthehet në akte kuptimplote, kujdes dhe prani reale.
Psikologjia e besimit dhe ndikimi në trurin e njeriut
“Psikologjia e besimit” nuk është një fushë e re në shkencat e sjelljes dhe të personalitetit; ajo është studiuar prej dekadash. Hulumtimet e shumta tregojnë se ndjenja e mbështetjes së pakushtëzuar nga njerëzit e afërt ka një ndikim të jashtëzakonshëm pozitiv në trurin e njeriut. Kur krijohet një lidhje e fortë me një partner apo mik, aftësia për t’i besuar atij personi në mënyrë absolute është elementi që i jep qëndrueshmëri asaj lidhjeje. Në të kundërt, kur kjo mbështetje mungon, krijohet një boshllëk emocional që fillon të dëmtojë raportin. Nga pikëpamja biologjike, reagimi i trurit ndaj besimit ose mungesës së tij është i menjëhershëm:
Kur ka dyshim: Nëse një person përballet me tallje, injorim ose dyshim nga të tjerët kur shpreh qëllimet ose vështirësitë e veta, truri fillon të prodhojë kortizol (hormonin e stresit), i cili funksionon si një sinjal alarm se diçka nuk po shkon mirë.
Kur ka besim: Ndjenja e sigurisë dhe mbështetjes stimulon çlirimin e oksitocinës, i njohur si hormoni i dashurisë dhe lidhjes sociale. Ky hormon nxit sjelljet prosociale dhe garanton një mirëqenie më të mirë psikologjike dhe shëndet mendor.
Besimi si motor i produktivitetit në vendin e punës
Rëndësia e besimit shtrihet përtej marrëdhënieve personale; ajo është jetike edhe në sferën profesionale, ndonëse jo të gjitha kompanitë e kanë integruar këtë parim. Për të kuptuar këtë dinamikë, mund të krahasohen dy qasje të ndryshme menaxhimi:
Sipas shkencëtarit të sjelljes Ernest Fehr, besimi nuk duhet marrë kurrë si i mirëqenë, qoftë në dashuri, miqësi apo punë. Ai kërkon vullnet dhe një angazhim të përditshëm. Fjalia “Kam besim në aftësitë e tua” funksionon si një përforcim pozitiv që ofron liri për të vepruar, por edhe përgjegjësi për t’u rritur drejt një qëllimi të përbashkët.
Një nevojë e lindur në ADN-në tonë
Kërkimi i besimit tek të tjerët nuk e shndërron njeriun në një qenie të varur nga konfirmimi i jashtëm, por përmbush një nevojë ekzistenciale:
Besimi mposht frikën dhe tensionet në momentet kur njeriu ndihet i humbur. Të dëgjosh “të besoj” të bën të ndihesh më pak i vetmuar dhe siguron që rrënjët e krijuara me njerëzit e dashur janë mjaftueshëm të forta për të mbajtur peshën e dyshimeve tona.
Nga pikëpamja evolucionare, nevoja për t’u besuar të tjerëve është e shkruar në ADN-në njerëzore, pasi mbijetesa e species ka varur gjithmonë nga bashkëpunimi dhe mbështetja reciproke. Edhe pse përvoja e jetës mund të sjellë zhgënjime apo mashtrime, ekspertët e psikologjisë theksojnë një rregull të artë: që të tjerët të na besojnë, duhet të fillojmë duke u besuar atyre. Ky është i vetmi mekanizëm përmes të cilit mund të ndërtohen marrëdhënie të sinqerta, jetëgjatë dhe projekte të suksesshme profesionale.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
