Për disa njerëz, një kompliment nuk sjell vetëm kënaqësi. Ai mund të shkaktojë siklet, pasiguri apo edhe dëshirën për ta minimizuar atë që sapo u është thënë. Por pse ndodh kjo dhe cila është mënyra më e natyrshme për t’iu përgjigjur një vlerësimi?
Një kompliment pritet të jetë një moment pozitiv. Megjithatë, jo të gjithë ndihen rehat kur marrin një të tillë. Në vend që të thonë thjesht “faleminderit”, disa njerëz përgjigjen me shprehje si “nuk ishte ndonjë gjë e madhe”, ndryshojnë temën ose përpiqen të kundërshtojnë vlerësimin që sapo kanë marrë. Ky reagim është më i zakonshëm nga sa mund të duket dhe nuk nënkupton domosdoshmërisht se personi nuk e pëlqen komplimentin. Në shumë raste, sikleti lidhet me mënyrën se si njerëzit e shohin veten, me edukimin që kanë marrë apo me frikën se pranimi i lavdërimit mund të interpretohet si arrogancë.
Kur komplimenti bie ndesh me mënyrën si e shohim veten
Një nga arsyet kryesore pse një kompliment mund të shkaktojë parehati është mospërputhja mes mënyrës se si një person e percepton veten dhe mënyrës se si e vlerësojnë të tjerët. Nëse dikush nuk e konsideron veten veçanërisht të aftë, tërheqës apo të suksesshëm, një vlerësim i tillë mund të krijojë dyshime. Në vend që të mendojë “sa mirë që e vuri re”, mund të pyesë veten: “A e mendon vërtet këtë?” ose “Mos po e ekzagjeron?”. Pikërisht kjo përplasje mes vetëperceptimit dhe vlerësimit të jashtëm mund ta bëjë një kompliment më të vështirë për t’u pranuar.
Frika se mos dukemi arrogantë
Edhe mënyra se si jemi rritur mund të ndikojë në reagimin ndaj komplimenteve. Shumë njerëz kanë mësuar që në fëmijëri se modestia është një virtyt dhe se të flasësh mirë për veten mund të shihet si mburrje. Për këtë arsye, kur marrin një kompliment, mund të ndiejnë nevojën ta minimizojnë atë. Shprehje si “nuk bëra asgjë të veçantë” apo “kushdo do ta kishte bërë” përdoren shpesh si një mënyrë për të treguar përulësi. Në realitet, pranimi i një komplimenti nuk do të thotë se një person e konsideron veten më të mirë se të tjerët. Do të thotë vetëm se pranon me mirësjellje vlerësimin që dikush tjetër ka zgjedhur t’i shprehë.
Komplimenti mund të sjellë edhe presion
Jo çdo parehati lidhet me modestinë. Në disa raste, komplimenti mund të krijojë një ndjenjë përgjegjësie për të ruajtur të njëjtin nivel edhe në të ardhmen. Nëse dikush ju thotë se keni bërë një punë të shkëlqyer, për shembull, mund të lindë mendimi se herën tjetër duhet të bëni diçka po aq të mirë ose edhe më mirë. Kështu, një vlerësim pozitiv shndërrohet në një pritshmëri që personi ndien se duhet ta përmbushë. Për disa njerëz, kjo është arsyeja pse një kompliment nuk përjetohet vetëm si diçka e këndshme, por edhe si një burim i vogël ankthi.
Një “faleminderit” mund të jetë përgjigjja më e mirë
Përballë një komplimenti, nuk është e nevojshme të gjendet një përgjigje e zgjuar apo e veçantë. Në shumicën e rasteve, përgjigjja më e thjeshtë është edhe më natyralja: “Faleminderit.” Një buzëqeshje dhe kontakti me sy mund ta bëjnë përgjigjen edhe më të ngrohtë, pa e zgjatur situatën më shumë seç duhet. Mund të përdoren edhe shprehje të tilla si:
“Faleminderit, më vjen mirë që e vutë re.”
“Faleminderit, e vlerësoj shumë.”
“Faleminderit, ishte një përpjekje ekipore.”
Në rastet kur komplimenti lidhet me një punë të bërë në grup, njohja e kontributit të të tjerëve mund të jetë një mënyrë e mirë për ta pranuar vlerësimin pa e përvetësuar të gjithë meritën.
Çfarë është mirë të shmangim?
Disa përgjigje përdoren nga modestia, por në fakt mund ta zbehin momentin pozitiv dhe ta bëjnë personin tjetër të ndihet sikur komplimenti i tij nuk u vlerësua. Shprehje si “nuk ishte ndonjë gjë e madhe”, “isha me fat” apo “kushdo mund ta kishte bërë” e minimizojnë atë që personi tjetër ka zgjedhur të vlerësojë. Po ashtu, nuk është e domosdoshme t’i ktheni menjëherë komplimentin vetëm për të “barazuar” bisedën. Nëse bëhet nga detyrimi, përgjigjja mund të tingëllojë jo spontane. As ndryshimi i menjëhershëm i temës nuk është i nevojshëm. Një moment i shkurtër sikleti është krejt normal dhe nuk kërkon domosdoshmërisht që biseda të devijohet.
Të pranosh një kompliment është pjesë e komunikimit
Të mësosh të pranosh komplimentet nuk do të thotë të kërkosh më shumë lavdërime apo t’u japësh atyre rëndësi të tepruar. Do të thotë thjesht të lejosh që një vlerësim pozitiv të merret me të njëjtën natyrshmëri me të cilën është dhënë. Një “faleminderit” i sinqertë është zakonisht i mjaftueshëm. Ai nuk shpreh arrogancë, por mirënjohje dhe respekt për personin që zgjodhi të thoshte diçka pozitive. Në fund, pranimi i një komplimenti është më shumë se një rregull mirësjelljeje. Është një mënyrë për të mos e refuzuar një moment pozitiv dhe për t’i dhënë hapësirë vlerësimit të ndërsjellë në marrëdhëniet me të tjerët.
© Nuk lejohet riprodhimi i shkrimeve pa vendosur autorësinë e revistës "Psikologjia" dhe pa cituar burimin.
